Hoe kan AI verantwoord bijdragen aan beter onderwijs? Welke kansen en risico’s komen daarbij kijken en wanneer is AI écht van toegevoegde waarde?
Die vragen kwamen aan bod tijdens het event ‘AI in onderwijs, leren door te doen’ afgelopen 1 oktober bij hogeschool Saxion in Deventer. Hier presenteerden Saxion, Universiteit Twente en Universiteit Bremen de resultaten van hun AI-pilotprojecten, begeleid door het werkgebied Onderwijs van AIC4NL. Beide projecten en dit evenement zijn mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
AI toegepast in het onderwijs
De twee pilotprojecten laten zien hoe AI-oplossingen de onderwijskwaliteit kunnen verhogen. “Door een grote groep mensen zijn het afgelopen jaar mooie resultaten geboekt en veel lessen geleerd, dat mag echt wel gevierd worden vandaag,” aldus Julia van Wijk, coördinator van het werkgebied Onderwijs bij AIC4NL.
De pilots zijn voorbeelden van hoe samenwerkingen tussen hogescholen, universiteiten en partners innovatie versnelt en maatschappelijke impact mogelijk maakt. Daarmee sluiten ze aan bij de missie van het werkgebied Onderwijs van AIC4NL: verantwoorde inzet van AI die het onderwijs verbetert.
Meer leren in minder tijd met AI-feedback voor docenten in opleiding
De Universiteit Twente en Universiteit Bremen ontwikkelden de AI-tool HAI FIVE, die feedback geeft op instructievideo’s van leraren in opleiding.
“Goed uitleg geven tijdens de les is niet makkelijk. Met onze tool creëren we een extra feedbackmoment waar de leraar in opleiding van profiteert en dat de lerarenopleider tijd scheelt,” lichtte projectleider Ilona Friso-van den Bos toe.
HAI FIVE liet bovendien zien hoe belangrijk het is om de verbinding te zoeken tussen verschillende vakgebieden. “We hebben vooraf onderschat hoe belangrijk het is om bruggen te slaan. Het kostte veel tijd om een gezamenlijke taal en werkwijze te ontwikkelen. Dit is echter wel cruciaal in multidisciplinaire teams,” aldus professor Kim Schildkamp.
AI-chatbot biedt studenten 24/7 studiehulp
Saxion presenteerde sAxI, een chatbot die studenten 24/7 antwoord geeft op allerhande studiegerelateerde vragen: van openingstijden tot herkansingsbeleid en van BSA-norm tot ondersteuningsvragen.
“Studenten krijgen just in time een compleet en coherent antwoord op hun vragen, gebaseerd op betrouwbare Saxion-bronnen. Dat helpt studievertraging voorkomen en geeft studiecoaches meer tijd en ruimte voor complexere vragen,” vertelde programmamanager AI in onderwijs Annemieke Bosshardt tijdens haar presentatie.
De implementatie bracht ook verrassingen met zich mee. “Het mooie van AI is dat het complexe informatie kan vertalen in gewone mensentaal. Maar dat is ook meteen een probleem: AI verzint soms data die er niet is en heeft moeite met bronvermeldingen,” benoemde projectleider Richel Zandgrond.
Onderwijs blijft mensenwerk
Richard Wielinga, lid van het College van Bestuur van Saxion, benadrukte de bredere betekenis van deze pilots: “AI gaat de wereld veranderen, dus ook het onderwijs. Natuurlijk blijft de rol van de docent heel belangrijk voor menselijke verbinding en inspiratie, maar de vraag hoe die rol zich in de toekomst ontwikkelt vind ik spannend.”
Met de pilots laten Saxion en de Universiteit Twente & Bremen zien dat AI geen verre toekomst is, maar vandaag al waardevolle toepassingen kent. Mits zorgvuldig en verantwoord ingezet.
De middag werd afgesloten met een prikkelende keynote van techfilosoof Rens van der Vorst over de relatie tussen mens en technologie. Hij wees erop dat technologie ons altijd verandert. Soms subtiel, soms ingrijpend. “Alle software is een wereldbeeld gevat in code. De vraag is: welk wereldbeeld draag je dan uit in het onderwijs?”
Ook waarschuwde hij voor blind vertrouwen in data en AI: meer data betekent niet automatisch meer inzicht. “Het is goed om technologie te gebruiken,” aldus Rens, “maar vergeet nooit dat onderwijs uiteindelijk draait om mensen, niet om algoritmes.”
Van pilotresultaten naar opschaling in het onderwijs
De oplevering van de pilotprojecten markeert geen eindpunt, maar een start voor verder onderzoek naar toepassing en opschaling. De lessen van Saxion, Universiteit Twente en Bremen vormen waardevolle input voor andere onderwijsinstellingen die met AI aan de slag willen.
Zoals Jeroen Visscher, werkgebied lead Onderwijs bij AIC4NL, het samenvatte: “Experimenteren is de sleutel tot leren. Samen ontdekken we waar AI écht waarde toevoegt.”
