AIC4NL in 2026: impact met AI
Het afgelopen jaar lag de focus op AI in actie en hebben we samen gebouwd aan programma’s, netwerken en randvoorwaarden om de AI-innovatie in Nederland te versnellen. In 2026 verschuift het zwaartepunt naar impact met AI: van opzetten naar opschalen, van pilots naar bredere toepassing, van losse initiatieven naar samenhang. Dat vraagt focus, lef, tempo en een gezamenlijke koers om AI zo in te zetten dat het Nederland innovatiever, weerbaarder en toekomstbestendig maakt.
Koers vasthouden en versnellen
In 2026 voeren we onze Strategische Agenda 2025–2027 verder uit. We bouwen voort op wat werkt, brengen succesvolle initiatieven breder in de praktijk en versterken de samenhang tussen programma’s, partners en investeringen.
Tegelijkertijd hebben we onze ambities aangescherpt in reactie op de snelle ontwikkelingen in AI. Deze aanscherping is vastgelegd in onze position paper, waarin we concretiseren welke aanvullende investeringen nodig zijn om Nederland internationaal aan te laten sluiten. Het gaat om gerichte investeringen in een veilige en betrouwbare AI-infrastructuur, het versterken van de Nederlandse AI-industrie en het versnellen van AI-toepassing in strategische sectoren. Het is bemoedigend dat veel van deze uitgangspunten terugkomen in het rapport Wennink, dat het belang van gerichte en grootschalige investeringen in AI onderschrijft.
AI-programma’s doorontwikkelen en uitbreiden
Om AI echt van waarde te laten zijn voor Nederland, moeten goede ideeën verder komen dan de pilotfase. Veelbelovende AI-initiatieven stranden nu nog te vaak in een vroege fase. Veel organisaties missen toegang tot kennis, vaardigheden en experimenteerruimte, terwijl ethiek en wetgeving onvoldoende zijn ingebed in ontwikkeltrajecten. Ook blijft AI-adoptie in het mkb achter.
Daarom is een verdere investering nodig in instrumenten die organisaties helpen om AI verantwoord te ontwikkelen en toe te passen. Denk hierbij aan:
- Met InnovatieLabs zorgen we ervoor dat baanbrekende AI-ideeën niet blijven liggen, maar snel en verantwoord hun weg vinden naar de praktijk.
- Om AI-skills te helpen verbeteren zetten we Learning Communities in waarin concreet aan praktijkcases gewerkt wordt door middel van case-based leren.
- Via ELSA Labs onderzoeken we hoe ethiek en wetgeving de ontwikkeling van AI beïnvloeden. Zes labs zijn operationeel en in 2026 starten we een nieuwe ronde om deze inzet verder te verdiepen.
- Via de MIT AI-regeling versnellen we de AI-adoptie in het mkb.
- Met Fellowships Grants stimuleren we het aantrekken van AI-toponderzoekers.
- Het opschalingsprogramma Breaking Barriers ontwikkelen we in 2026 verder door, met als doel AI-startups gericht te ondersteunen bij doorgroei naar scale-ups.
Ook ontwikkelen we nieuwe programma’s vanuit zogenaamde Grand Challenges: complexe, maatschappelijke of strategische vraagstukken die vragen om een integrale aanpak. Een voorbeeld is het werkgebied Defensie, waar vraagstukken rondom veiligheid, autonomie en snelheid steeds urgenter worden. Met AI kunnen we besluitvorming versnellen en verbeteren, data gerichter inzetten en zo de operationele en strategische slagkracht versterken. Verder zetten we in op het ontwikkelen van nieuwe programma’s voor Landbouw & Voeding, Digitale Overheid en Zorg & Gezondheid.
Werkgebieden versterken
AI raakt vrijwel alle sectoren, maar de manier waarop verschilt sterk per domein. Vraagstukken, randvoorwaarden en tempo lopen uiteen. Zonder sectorspecifieke aanpak blijft AI-toepassing generiek en beperkt in effect. Daarom werken we via onze sectorale werkgebieden per sector met een gerichte aanpak. Ook heeft AIC4NL thematische werkgebieden met bredere thema’s die sector overstijgend zijn.
In 2026 versterken we onze sectorale werkgebieden Gezondheid & Zorg, Energie & Duurzaamheid, Mobiliteit & Logistiek Landbouw en Voeding, Publieke Dienstverlening, en Defensie. En daarnaast onze thematische werkgebieden Waarden, Normen en Regelgeving, Talent, Kennis en Vaardigheden, en Innovatie en Transitie.
MKB-adoptie versnellen
Het mkb vormt de ruggengraat van veel sectoren en is daarmee bepalend voor de economische slagkracht van Nederland. Wanneer AI-adoptie in het mkb achterblijft, blijft ook de maatschappelijke en economische impact van AI beperkt. Tegelijkertijd hebben overheden behoefte aan innovatieve oplossingen voor complexe uitvoeringsvraagstukken.
Daarom leggen we dwars door alle werkgebieden heen de focus op het mkb en AI-readiness. We helpen organisaties bij het inzetten van AI in bedrijfsprocessen en producten en bij het omgaan met de impact daarvan op werk, governance en businessmodellen. Ook stimuleren we de inzet van de overheid als launching customer, zodat innovaties van mkb-bedrijven sneller kunnen worden toegepast.
AI-infrastructuur en AI Fair Tech
Om AI op schaal mogelijk te maken, investeren we in 2026 gericht in de randvoorwaarden. We werken verder aan de realisatie van de AI-fabriek, met hoogwaardige hardware-infrastructuur, een expertisecentrum en een sterke aansluiting op het nationale AI-ecosysteem. De AI-fabriek vormt een cruciale bouwsteen voor onderzoek, innovatie en toepassing. Tegelijkertijd bereiden we de volgende stap voor richting een bredere AI-deployment-infrastructuur, zodat AI-oplossingen niet alleen ontwikkeld, maar ook breed ingezet kunnen worden.
Daarnaast stimuleren we de ontwikkeling van AI Fair Tech, onder andere door het ontsluiten van grootschalige datasets voor het trainen en toepassen van AI-modellen.
De community verder uitbouwen
Onze community blijft in 2026 de plek waar deelnemers kennis, ervaringen en dilemma’s delen over AI. Waar sommige organisaties zich oriënteren op een ethische AI-toepassing, zijn anderen al verder in de implementatie. Daarin kunnen we veel van elkaar leren. We gaan nog meer partijen uitnodigen om aan te haken, zowel vanuit het bedrijfsleven, de overheid, kennisinstellingen als maatschappelijke organisaties.
Daarbij versterken we de samenwerking met de zeven regionale AI-hubs. Deze hubs vormen de schakel tussen landelijke en regionale AI-activiteiten en verbinden bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties die lokaal met AI werken. Zo sluiten we aan op regionale behoeften en versnellen we de toepassing van AI in de praktijk.
Om alle partijen en AI-geïnteresseerden samen te brengen, organiseren we op 14 april 2026 Het Nederlandse AI Congres. Benieuwd wat we nog meer organiseren, voor onze deelnemers en voor andere geïnteresseerden? Bekijk dan ons evenementenoverzicht of schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
AI-investeringsfonds ontwikkelen en opschalen
Om innovatie daadwerkelijk te laten doorstromen naar impact, zetten we in 2026 in op kapitaal en opschaling. We werken aan de ontwikkeling van een AI-investeringsfonds en accelerator, met een ambitie van €500 miljoen. Daarbij richten we ons zowel op startups in een vroege fase als op hun doorgroei naar scale-ups. We bouwen aan een sterke en samenhangende startup-pipeline, waarin programma’s als Breaking Barriers een logische vervolgstap vormen richting verdere opschaling. Publiek-private investeringen zien we daarbij als een essentiële randvoorwaarde en daarom zien wij voor onszelf een rol als aanjager daarvan.
Samen optrekken met Europa en internationaal
De internationale context blijft bepalend. In 2026 sluiten we actief aan bij het EU AI Continent Action Plan en versterken we de samenwerking met Europese partners, onder meer via ADRA, het European AI Forum, ALT-EDIC en andere toepassingsgerichte EDICs in Agrifood en Digital Commons. Door samen op te trekken met Europa bouwen we aan een sterke gezamenlijke AI-positie, waarin innovatie, schaal en publieke waarden hand in hand gaan.
