De inzet van AI binnen de overheid neemt snel toe. Tegelijkertijd staan overheden voor een aantal fundamentele uitdagingen. Hoe zorgen we ervoor dat AI-oplossingen veilig, betrouwbaar en uitlegbaar zijn? Hoe voorkomen we nieuwe afhankelijkheden van buitenlandse technologie?
Om die vragen te beantwoorden werkt het werkgebied Digitale Overheid van AIC4NL samen met BZK aan een strategie om de AI-stack (alle technologie, software en hardware dat nodig is om AI-systemen te bouwen, te trainen en te laten draaien) binnen de overheid te versterken. Deze strategie is onderdeel van de bredere visie van AIC4NL op AI Fair Tech: AI die verantwoord, soeverein en weerbaar wordt ontwikkeld en toegepast. Dat vraagt om investeringen in toepassingen, en om het versterken van de AI-stack. Door toepassingen, tools, data, AI-modellen en infrastructuur in samenhang te ontwikkelen krijgen we een duurzaam AI-ecosysteem voor de publieke sector.
Een integrale aanpak van de AI-stack
Het werkgebied Digitale Overheid kiest bewust voor een brede aanpak. Daarbij wordt gekeken naar alle lagen die nodig zijn om AI duurzaam en verantwoord in te zetten: toepassingen, tools, data, AI-modellen en infrastructuur.
Gezamenlijke ontwikkeling
Overheidsorganisaties hebben vaak vergelijkbare processen, uitdagingen en behoeften, maar pakken deze nog te vaak afzonderlijk op. Door vraagstukken gezamenlijk aan te pakken en als één overheid op te treden richting de markt, creëren zij de duidelijkheid, schaal en continuïteit die nodig zijn om innovatie te versnellen.
Om dat te bereiken gaat het werkgebied werken met zogeheten ‘’buyer groups’. Hierin bundelen verschillende overheden hun kennis, behoeften en uitdagingen rondom een specifiek proces. Door gezamenlijk op te trekken ontstaat een helder beeld van de functionele, juridische, organisatorische en technische eisen waaraan AI-oplossingen moeten voldoen.
Op deze manier treden de deelnemende overheden gezamenlijk op als ‘launching customer. Als eerste en gebundelde afnemer geven ze de markt het signaal en de zekerheid om te investeren in oplossingen die passen bij de publieke sector. Niet losse overheidspartijen die eigen pilots starten, maar een coalitie. Die samen start met schalen, en daarmee ook de mogelijkheden van innovatie aanbieders vergroot.
Bezwaar en beroep
De eerste buyer group richt zich op het proces van bezwaar en beroep. Dat is een logische eerste stap, omdat veel overheden met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben. Het gaat vaak om grote aantallen dossiers, complexe regelgeving, veel administratieve handelingen en hoge eisen aan zorgvuldigheid, transparantie en juridische toetsbaarheid.
Juist hier kan AI bijdragen aan efficiëntere processen, betere ondersteuning van medewerkers en een snellere dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Dat vraagt om oplossingen die betrouwbaar, uitlegbaar en verantwoord zijn. Dat maakt bezwaar en beroep een kansrijke eerste use case om gezamenlijk ervaring op te doen met AI binnen de overheid.
Van gezamenlijke vraag naar opschaling
De buyer groups zijn onderdeel van de opschalingsfaciliteit AI van BZK, en worden uitgevoerd door de ICT-Uitvoeringsorganisatie (ICTU). Via deze faciliteit werken overheden samen aan het opschalen van AI-toepassingen. Van kleinschalige pilots tot brede en verantwoorde implementaties.
Deze aanpak biedt startups, scale-ups en andere technologieaanbieders de mogelijkheid om oplossingen te ontwikkelen die direct aansluiten op de behoeften van meerdere overheden tegelijk. We kijken daarbij naar de volledige AI-stack.
Door de vraag te bundelen in buyer groups ontstaat een aantrekkelijk perspectief voor de markt om te investeren in nieuwe oplossingen. Overheden krijgen zo meer grip op kwaliteit, interoperabiliteit, veiligheid, verantwoording en digitale soevereiniteit.
AIC4NL als regisseur
AI Coalitie 4 NL vervult hierin de rol van regisseur. We verbinden vraag en aanbod, organiseren samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en marktpartijen en helpen de voorwaarden te creëren voor succesvolle implementatie en opschaling. Zo bouwen we stap voor stap aan een digitale overheid die AI verantwoord, soeverein en weerbaar inzet ten dienste van burgers, ondernemers en maatschappelijke opgaven.
Informatiesessie eerste buyer group op 16 juni
Op 16 juni vindt een eerste sessie plaats met de diverse stakeholders van de buyer group AI bezwaar en beroep. Tijdens deze bijeenkomst geven we inzicht in het proces en in hoe overheden, kennisinstellingen en marktpartijen kunnen deelnemen.
Geïnteresseerd in deelname of meer informatie? Mail naar digitaleoverheid@aic4nl.nl.
