Een enorme impuls voor AI-ontwikkeling in Nederland: de AI-fabriek komt er! 

Op 10 oktober is in Brussel bekendgemaakt dat EuroHPC de Europese financiering heeft toegekend voor de bouw van een Nederlandse AI-fabriek in Groningen. In combinatie met eerder toegekende landelijke en regionale financiering kan de realisatie van de AI-fabriek doorgaan. Het totale investeringsbedrag van €200 miljoen maakt dit de grootste investering in een publieke digitale onderzoeks- en innovatiefaciliteit in Nederland tot nu toe. De AI-fabriek zal dienen als een instrument om AI-ontwikkelingen in Nederland te ondersteunen. 

De AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL), samen met consortiumpartners SURF, TNO en Samenwerking Noord, heeft het initiatief voor deze faciliteit genomen en werkt aan de uitvoering, met het streven om de faciliteit in 2027 volledig operationeel te hebben. 

Wat is een AI-fabriek? 

Een AI-fabriek is een geavanceerde supercomputer voor het trainen en ontwikkelen van AI-toepassingen, ingebed in een expertisecentrum waarin bedrijven en onderzoekers samen werken aan nieuwe modellen en toepassingen. De fabriek combineert een krachtige AI-supercomputer met een hoogwaardige data-infrastructuur en bijbehorende datasets, ondersteund door een team van gespecialiseerde AI-experts. Daaromheen ontstaat een dynamisch ecosysteem van startups, scale-ups, bedrijven, overheden en kennisinstellingen die samen werken aan innovatie en toepassing van AI in de praktijk. 

De AI-fabriek wordt gebouwd in Groningen, waarmee de regio zich kan ontwikkelen tot een belangrijk centrum voor AI-innovatie. Het expertisecentrum start in 2026, waarna de supercomputer in 2027 op volle kracht zal draaien. 

Waarom is de AI-fabriek belangrijk voor Nederland? 

De komst van de AI-fabriek versterkt de kennis- en innovatiepositie van Nederland en stimuleert de creatie van nieuwe banen, innovaties en automatisering in strategische sectoren zoals de zorg, landbouw en defensie. De fabriek trekt talent aan, bevordert samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen en verkleint de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese technologieplatforms. 

Daarnaast maakt de AI-fabriek het mogelijk om AI op een verantwoorde manier te ontwikkelen en toe te passen, volledig in lijn met Europese regelgeving op het gebied van privacy, eigendom, beveiliging, transparantie en verantwoording. Zo kunnen toepassingen worden ontwikkeld op basis van Europese waarden, blijft gevoelige data binnen Nederland en wordt opgebouwde expertise duurzaam behouden. Daarmee draagt de AI-fabriek niet alleen bij aan economische groei, maar ook aan maatschappelijke vooruitgang en strategische autonomie. 

Financiering 

De totale investering in de AI-fabriek bedraagt €200 miljoen: €60 miljoen vanuit het Groningse programma Nij Begun, €70 miljoen vanuit verschillende ministeries onder coördinatie van EZ en €70 miljoen vanuit het Europese EuroHPC programma. Een unieke oplijning van provinciale, nationale en Europese financiering.