AI inzetten voor een duurzaam en eerlijk voedselsysteem
AI inzetten voor een duurzaam en eerlijk voedselsysteem
De urgente transitie naar een klimaatneutraal en circulair voedselsysteem in Europa vormt een grote uitdaging. Er ligt nog veel onbenutte potentie in innovaties die gebruikmaken van AI, zoals drones die de bodem observeren, autonome irrigatiesystemen, slimme sensoren en apps die verbonden zijn met tractoren. Deze digitale technologieën kunnen bijdragen aan efficiëntere voedselproductie en aan het verminderen van uitstoot en uitputting van bodem, mineralen en energie. Daarnaast bieden ze kansen om consumenten beter te informeren en voedselverspilling tegen te gaan door logistiek te optimaliseren. Toch verloopt de inzet van AI in de praktijk vaak moeizaam, vanwege ethische dilemma’s, complexe juridische vraagstukken en de sociale context van automatisering. Het ELSA Lab AI for Sustainable Food Systems (AI4SFS) werkt actief aan oplossingen door technologie niet alleen slim, maar ook eerlijk en maatschappelijk verantwoord toe te passen.
De rol van AI in het voedselsysteem
AI kan een belangrijke rol spelen in de transitie naar een duurzaam voedselsysteem: efficiëntere productie, minder uitstoot en minder uitputting van de bodem. In de hele keten van productie tot consumptie zijn AI-toepassingen mogelijk. Melkrobots kunnen bijvoorbeeld worden uitgerust met sensoren om medische diagnostiek op koeien toe te passen. AI wordt ook gebruikt voor dieetadviezen aan consumenten.
Tegelijkertijd blijkt de inzet van AI in de praktijk vaak complex. Er zijn zorgen: wat betekent AI voor traditionele productie, marktverhoudingen, werkgelegenheid en dierenwelzijn? In Europa worden AI-applicaties ontwikkeld omwille van duurzaamheid, maar mensgerichtheid en ethiek worden nog onvoldoende meegenomen. Het ELSA Lab AI for Sustainable Food Systems richt zich daarom op de ethische, juridische en sociale aspecten van AI (ELSA) in het voedselsysteem – om te voorkomen dat technologie wel slim is, maar niet eerlijk, veilig of maatschappelijk verantwoord.
Bekijk voor meer informatie de video: https://vimeo.com/856590316?fl=pl&fe=sh
Over het ELSA Lab AI for Sustainable Food Systems
Het ELSA Lab AI for Sustainable Food Systems onderzoekt hoe AI kan bijdragen aan gezonde voeding en duurzame systemen, mét draagvlak in de samenleving. Het lab wil uitgroeien tot een hub waar overheden, bedrijven en onderzoekers terechtkunnen voor kennis en ondersteuning rond ethisch en maatschappelijk verantwoorde AI. Het uiteindelijke doel: AI-toepassingen die écht bijdragen aan de transitie naar een duurzaam voedselsysteem, met minder milieubelasting en meer solidariteit.
Richting geven aan verantwoorde AI
Het lab richt zich op AI-toepassingen in de hele keten, van productie van voeding tot consumptie. Partners uit de agri-food sector en kennisinstellingen werken samen aan deze gedeelde opgave. Dit betekent onder andere dat het lab werkt aan:
- Afstemmen van AI-toepassingen op gezamenlijke duurzaamheidsdoelen
- Voorkomen van risico’s en het beperken van mogelijke negatieve gevolgen van AI
- Waarborgen van solidariteit, gelijkheid, rechtvaardigheid en dierenwelzijn
- Bevorderen van een eerlijke verdeling van kosten en baten tussen betrokken partijen
Dit helpt om de transitie naar een duurzaam voedselsysteem te versnellen, met betrouwbare AI-toepassingen die écht werken voor alle betrokkenen in de keten.
Samenwerkingspartners
Het consortium bestaat uit publieke, private en academische partners, waaronder:
Meer weten of samenwerken?
Wageningen University & Research coördineert het ELSA lab for Sustainable Food Systems. Wil je meer weten over de AiNed ELSA Labs? Neem dan contact op met Gijs Beumkes via elsalabs@aic4nl.nl.
