Verantwoorde inzet van AI binnen defensie
Om de uitdagingen in vredeshandhaving en oorlogvoering het hoofd te bieden, is Artificiële Intelligentie onmisbaar voor de Nederlandse krijgsmacht. De militair van de toekomst krijgt te maken met vijandelijk gebruik van AI, misleidende informatie en enorme hoeveelheden data. AI biedt kansen om sneller en slimmer te handelen, maar roept ook belangrijke vragen op: hoe borgen we menselijke controle, hoe voorkomen we misbruik, en hoe passen we AI toe binnen juridische en ethische kaders?
De rol van AI in defensie
In het defensiedomein is nog onduidelijk welke AI-systemen ethisch en juridisch acceptabel zijn en onder welke voorwaarden. Dit kan leiden tot óf te veel gebruik (risico op misbruik en maatschappelijke schade) óf te weinig gebruik (angst en gemiste kansen). Beide extremen kunnen de vrijheid en veiligheid van de samenleving in gevaar brengen.
Over ELSA Lab Defence
Het ELSA Lab Defence werkt aan kennis en methoden om AI verantwoord en met maatschappelijk draagvlak in te zetten. Het doel: AI-oplossingen die zowel militair effectief als maatschappelijk verantwoord zijn. Het ELSA Lab Defence wil daarbij uitgroeien tot een onafhankelijk adviesorgaan voor verantwoord gebruik van militaire AI. Het lab levert geen standaardoplossing, maar advies op maat dat meebeweegt met de context en technologische ontwikkelingen. Zo draagt het lab bij aan militaire innovatie die de veiligheid versterkt, zonder publieke waarden uit het oog te verliezen.
Richting geven aan verantwoorde, militaire AI
ELSA Lab Defence ontwikkelt een toekomstbestendig ecosysteem voor AI in Defensie. Het lab werkt aan kennis en methoden om AI verantwoord en met maatschappelijk draagvlak in te zetten. Publieke, private en academische partijen werken samen aan deze gedeelde opgave. Dit betekent onder andere dat het lab werkt aan:
- Methoden om ethische, juridische en maatschappelijke waarden structureel mee te nemen bij aanschaf en inzet van militaire AI-systemen.
- Onderwijsprogramma’s, voorlichting en advies voor militairen, politiek en media.
- Onderzoek naar hoe defensiepersoneel én de samenleving AI ervaren en hoe dit verandert in de tijd en in verschillende contexten.
- Toepassing en doorontwikkeling van methoden zoals value sensitive design, explainable AI en mens-machine teaming in realistische casestudies.
Samenwerkingspartners
Veiligheidsvraagstukken rondom militaire AI-vragen om verschillende perspectieven en domeinen. Binnen het lab werken publieke, private en academische partners samen, ieder vanuit hun eigen rol en expertise:
- TNO
- Ministerie van Defensie
- TU Delft
- ASSER Instituut
- Haagse Hogeschool
- Universiteit Leiden
- HCSS
- HSD
Meer weten of samenwerken?
Wil je meer informatie over het ELSA Lab Defence? Neem dan contact op met Jurriaan van Diggelen of Martijn van Emmerik. Wist je dat er ook ELSA Labs zijn voor andere sectoren? Bekijk deze pagina voor het volledige overzicht.
