De compute faciliteit van de Nederlandse AI-Fabriek opent over ruim een jaar zijn deuren. Stilzitten in de tussentijd hoeft echter niet. Nederland hoort nu bij het Europese EuroHPC-netwerk, dit betekent dat Nederlandse bedrijven en onderzoekers projecten kunnen indienen die rekenkracht van AI-fabrieken elders in Europa gebruiken, zoals in Finland of Italië.
Tijdens het Nederlands AI Congres 2026 gaf Coördinator Nederlandse AI-fabriek van AIC4NL Edwin Kuipers een update. Hij ging in op de planning, de verdeling van capaciteit en budget, en toonde hoe bedrijven en onderzoekers nu al kunnen starten.
Ongeveer 1800 GPU’s
De Nederlandse supercomputer komt in Groningen te staan en gaat bestaan uit ongeveer 1.800 high-end GPU’s (Graphics Processing Unit), die bedoeld zijn voor het trainen van grote modellen. Deze krachtige AI-chips worden met elkaar verbonden, zodat ze samen als één grote rekenmachine werken.
Het project is met € 200 miljoen gefinancierd uit drie bronnen: Europa (via EuroHPC), de Rijksoverheid en de provincie Groningen. Het geld wordt ongeveer verdeeld in de volgende verhouding: 50% rekenkracht, 40% bemensing en 10% energiekosten.
Het expertisecentrum van de AI-fabriek start al op korte termijn. Het gaat onder meer bedrijven en onderzoekers ondersteunen met het technische voorbereidende werk op het gebruik van de AI-fabriek: software goed parallelliseren, projecten opschalen naar EuroHPC-niveau, en wennen aan wat een dergelijke omgeving van een team vraagt.
Verdeling capaciteit
De fabriek richt zich sterk op het innovatieve MKB, met extra aandacht voor energie, gezondheidszorg, de maakindustrie en agrifood. Academisch onderzoek en samenwerking met kennisinstellingen en de overheid passen hierbinnen, maar de nadruk ligt op partijen die met AI concrete toepassingen bouwen.
De helft van de capaciteit van de Nederlandse AI-fabriek is gereserveerd voor andere Europese landen. Dat is een voorwaarde van EuroHPC; en de reden dat Nederland nu ook gebruik kan maken van andere AI-fabrieken in Europa. Van de Nederlandse helft gaat 23% naar Noord-Nederland en 27% naar de rest van het land.
RD&T, soevereiniteit en stroom
De AI-Fabriek wordt een RD&T-omgeving: research, development en testing. Zodra een model klaar is voor commerciële productie, moet het verhuizen naar een commerciële infrastructuur. Achter het initiatief zit de ambitie van digitale soevereiniteit. Europese bedrijven zouden voor het trainen van hun modellen en het beheer van hun intellectueel eigendom niet volledig afhankelijk moeten zijn van derden. De hardware blijft in Europees eigendom en wordt niet doorverkocht aan commerciële partijen. Het stroomverbruik van de fabriek mag niet leiden tot extra netcongestie voor woningen en bedrijven in de omgeving van Groningen. Duurzaamheid en hergebruik van restwarmte zijn in het ontwerp meegenomen.
Direct aan de slag: drie aanvraagcategorieën
Aanvragen voor Europese rekentijd lopen via de reguliere calls op de website van EuroHPC. Er zijn drie categorieën:
Playground is de laagdrempelige instap: aanvragen tot 5.000 GPU-uur, bedoeld om projecten op te schalen en te wennen aan high-performance computing. De aanvraag kost weinig tijd; binnen een paar dagen hoor je of je kunt starten. Een consortium is niet verplicht. Dit is de logische eerste stap voor teams die nog nooit op een HPC-omgeving hebben gedraaid.
Fast lane is voor projecten die al draaien en tegen de grenzen van hun huidige omgeving aanlopen. Aanvragen bewegen zich grofweg tussen 5.000 en 50.000 GPU-uur. Beoordelingsrondes vinden elke twee maanden plaats. In de aanvraag wordt gevraagd om een onderbouwd plan en een realistische inschatting van benodigde rekentijd.
Large Scale is voor grote trainingsprojecten met aantoonbare expertise: meer dan 50.000 GPU-uur. Hier zul je vaak aanvragen van consortia in de triple helix aantreffen. Kleinere consortia van enkele bedrijven zijn echter ook toegestaan. Deze rondes kennen een langere en zwaardere beoordeling. Daarnaast zijn er periodiek gesloten calls rond specifieke thema’s.
Het gebruik is in alle categorieën gratis, binnen de kaders van Europese steunregels. Het expertisecentrum is beschikbaar voor begeleiding, van de voorbereiding tot het opschalen van de eerste run.
Bekijk alle EuroHPC calls hier: https://access.eurohpc-ju.europa.eu/
