AI voor betrouwbare klinische besluitvorming
n de zorg worden steeds vaker digitale systemen ingezet om professionals te ondersteunen bij klinische beslissingen. Deze systemen kunnen helpen om diagnoses te verfijnen, behandelopties te verkennen en zorg beter af te stemmen op individuele patiënten. Tegelijkertijd roept het gebruik van AI in medische besluitvorming vragen op over betrouwbaarheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen. Juist omdat beslissingen in de zorg grote gevolgen hebben, is een zorgvuldige inzet van AI randvoorwaardelijk.
De rol van AI in klinische besluitvorming
AI-ondersteunde beslissystemen kunnen patronen herkennen in medische data en zorgprofessionals ondersteunen bij complexe afwegingen. Ze bieden mogelijkheden om informatie samen te brengen en scenario’s inzichtelijk te maken. In de praktijk blijkt echter dat veel van deze systemen moeilijk te doorgronden zijn. Het is vaak onduidelijk hoe aanbevelingen tot stand komen en wie verantwoordelijk is wanneer beslissingen mede door AI worden beïnvloed.
Deze onduidelijkheid kan leiden tot terughoudendheid in gebruik, zowel bij zorgprofessionals als bij organisaties. Ook roept het vragen op over juridische aansprakelijkheid en ethische verantwoordelijkheid. Dit maakt het noodzakelijk om AI in klinische besluitvorming zo te ontwerpen en toe te passen dat transparantie, verantwoording en menselijk toezicht gewaarborgd zijn.
Over het ELSA Lab Accountable Decision Support
Het ELSA Lab Accountable Decision Support is een interdisciplinair onderzoeks- en samenwerkingsverband dat zich richt op de ethische, juridische en maatschappelijke aspecten van AI-ondersteunde besluitvorming in de zorg. Het lab onderzoekt hoe AI-systemen kunnen worden ontworpen en ingezet op een manier die begrijpelijk, controleerbaar en verantwoord is voor alle betrokkenen. Daarbij staat de samenwerking tussen mens en technologie centraal.
Het doel van het ELSA Lab Accountable Decision Support is om bij te dragen aan betrouwbare en verantwoorde inzet van AI in klinische besluitvorming. Door inzicht te bieden in verantwoordelijkheden, besluitvorming en toezicht wil het lab helpen voorkomen dat onduidelijkheid over AI het vertrouwen in zorgbeslissingen ondermijnt.
Richting geven aan verantwoorde AI in de kliniek
Het ELSA Lab Accountable Decision Support werkt aan concrete aanpakken en taken om richting te geven aan verantwoorde AI-toepassingen in de klinische praktijk. Binnen het lab wordt onder andere gewerkt aan:
- Methoden voor traceerbaarheid, zodat AI-aanbevelingen herleidbaar zijn tot data, aannames en redeneringen.
- Kaders voor verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid in hybride mens-AI-besluitvorming.
- Juridische analyse van bestaande regelgeving en de praktische implicaties daarvan voor medische AI.
- Ontwerpprincipes voor verantwoorde interactie tussen zorgprofessionals en AI-systemen, met aandacht voor transparantie en menselijk toezicht.
- Praktijktoepassingen en use cases, waarin deze inzichten worden getest in realistische klinische contexten.
- Kennisdeling via het ELSA Network, zodat lessen en best practices breder beschikbaar komen binnen en buiten de zorg.
Deze activiteiten zijn gericht op het ondersteunen van zorgorganisaties en professionals bij het verantwoord inzetten van AI, zonder afbreuk te doen aan professionele autonomie en kwaliteit van zorg.
Samenwerkingspartners
Veiligheidsvraagstukken rondom medische AI vragen om verschillende perspectieven en domeinen. Binnen het lab werken meer dan twintig publieke, private en academische partners samen aan gedeelde opgaven, ieder vanuit hun eigen rol en expertise:
Meer weten of samenwerken?
Bekijk voor meer informatie de projectwebsite of neem rechtstreeks contact op met Prof. J.H.P. Kwisthout (Johan).
